Σύλλογος Γονέων, Κηδεμόνων

και Φίλων Ατόμων με Αυτισμό Ν. Μεσσηνίας


"Σαν τους κόκκους της άμμου, αμέτρητοι,

απηροελάχιστοι, ως το αέναο. Έτσι και η προσπάθεια έτσι και η ελπίδα"....
ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΠΑΙΔΙΑ ΜΕ ΑΥΤΙΣΜΟ , ΒΑΣΙΚΕΣ ΤΕΧΝΙΚΕΣ

ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΓΙΑ ΠΑΙΔΙΑ ΜΕ ΑΥΤΙΣΜΟ

(Barry K. Morris B. ScWk)
Επιμέλεια/Eλεύθερη μετάφραση : Παυλοπούλου Γεωργία

Τα παιδιά με αυτισμό αντιμετωπίζουν δυσκολίες στην κοινωνική αλληλεπίδραση.

Η θεωρία του νου περιγράφει τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν για να αναγνωρίζουν σκέψεις, συναισθήματα ενός άλλου ατόμου. Μια  στρατηγική που βοηθά στην κατανόηση για να αναγνωρίζει και να καταλαβαίνει κοινές καθημερινές καταστάσεις είναι τα social stories.

Κατάλληλες κοινωνικές αντιδράσεις σε διάφορες περιστάσεις εξηγούνται με την μορφή ιστορίας. Περιλαμβάνουν απαντήσεις σε ερωτήματα που έχουν τα άτομα με αυτισμό προκειμένου να μπορούν να αλληλεπιδρούν με τους άλλους

( για παράδειγμα να απαντούν στο ποιος, τι, πότε, που και γιατί ).

Κάθε ιστορία είναι εξατομικευμένη και μπορεί να περιλαμβάνει πράγματα τα οποία είναι ενδιαφέρον για το παιδί. Για παράδειγμα, αν σε ένα παιδί που αρέσουν οι δεινόσαυροι μπορείς να συμπεριλάβεις δεινόσαυρους ως χαρακτήρες μιας ιστορίας που αφορά το σχολείο κλπ . Τα παιδιά με αυτισμό συχνά μαθαίνουν με οπτικά ερεθίσματα , έτσι η ιστορία μπορεί να συμπεριλαμβάνει ζωγραφιές, εικόνες , και κάποιες φορές και αληθινά αντικείμενα.

Η Carol Gray αναφέρει ένα συγκεκριμένο μοτίβο για social stories.

 

Περιγραφικές προτάσεις

Οι περιγραφικές προτάσεις περιγράφουν τι μπορεί οι άνθρωποι να κάνουν σε ξεχωριστές κοινωνικές καταστάσεις, περιγράφουν με σαφήνεια το τι συμβαίνει, ποιος συμμετέχει, τι κάνει και γιατί. Ένα παράδειγμα από περιγραφική πρόταση είναι « Μερικές φορές στο σχολείο, ο συναγερμός πυρκαγιάς χαλάει. Ο συναγερμός πυρκαγιάς είναι ένα δυνατό κουδούνι που χτυπάει όταν υπάρχει αληθινή φωτιά ή όταν κάνουμε εξάσκηση για να βγαίνουμε από το κτίριο. Οι δάσκαλοι, ο επιστάτης και ο διευθυντής μας βοηθούν να μπαίνουμε σε παράταξη και να βγαίνουμε έξω γρήγορα. Ο συναγερμός πυρκαγιάς είναι τόσο δυνατός που όλοι μπορούν να τον ακούσουν. Μερικές φορές νομίζω ότι είναι υπερβολικά δυνατός. »

Προτάσεις προοπτικής

Αυτός ο τύπος προτάσεων προβάλλει άλλες αντιδράσεις μέσα σε μια κατάσταση, έτσι μπορούν να μάθουν πως αντιδρά ο καθένας σε διαφορετικά γεγονότα. Οι προτάσεις προοπτικής περιγράφουν την εσωτερική κατάσταση ενός ανθρώπου, τις σκέψεις του, τα αισθήματα του και την διάθεση του. Ένα παράδειγμα από μια πρόταση προοπτικής είναι « Ο συναγερμός πυρκαγιάς δεν ενοχλεί όλους τους ανθρώπους. Οι δάσκαλοι, επιστάτες και ο διευθυντής ίσως να μην μπορούν να καταλάβουν πόσο με ενοχλεί ο συναγερμός πυρκαγιάς. Μερικές φορές νευριάζουν εάν δεν μπορώ να κινηθώ γρήγορα ή μπερδεύομαι. Η δουλειά τους είναι να με βγάλουν έξω γρήγορα έτσι θα είμαι ασφαλής σε περίπτωση αληθινής πυρκαγιάς.»

 

Προτάσεις οδηγιών

Οι προτάσεις οδηγιών καθοδηγούν έναν άνθρωπο προς την κατάλληλη επιθυμητή απάντηση. Δηλώνουν, με θετικό τρόπο, ποιά είναι η επιθυμητή συμπεριφορά. Δίνουν το φυσικό της πρότασης οδηγίας, φροντίζουν να χρησιμοποιούνται σωστά και όχι μόνο για περιορισμένη ατομική επιλογή. Αύξηση των περιγραφικών καταστάσεων, περισσότερες ευκαιρίες για να μπορεί να δηλώσει κάποιος τις προσωπικές του επιθυμίες σε μια κοινωνική κατάσταση. Όσο μεγαλώνει ο αριθμός των περιγραφικών καταστάσεων, τόσο πιο συγκεκριμένο γίνεται στο άτομο το πώς πρέπει να ανταποκρίνεται .

Οι προτάσεις οδηγιών δηλώνονται πάντα με θετικό τρόπο και είναι εξατομικευμένες για κάθε επιθυμητή απάντηση. Οι προτάσεις οδηγιών συχνά ακολουθούν τις περιγραφικές προτάσεις, ανταλλάσσονται πληροφορίες που αφορούν την αναμενόμενη απάντηση σε μια κατάσταση. Οι προτάσεις οδηγιών συχνά ξεκινούν με ¨Μπορώ να προσπαθήσω...¨ , ¨Θα προσπαθήσω...¨ ή ¨Θα δουλέψω σε...¨. Ένα παράδειγμα από μια πρόταση οδηγιών είναι « Θα προσπαθήσω να μείνω ήρεμος όταν ο συναγερμός πυρκαγιάς χτυπήσει.» .

Πρέπει να δίνεται προσοχή να μην υπάρχουν τόσες πολλές προτάσεις οδηγιών και/ή προτάσεις ελέγχου διότι μπορεί να μετατραπεί ένα social story σε anti-social story με απαιτήσεις και εντολές.

Προτάσεις ελέγχου

Οι προτάσεις ελέγχου βρίσκουν στρατηγικές ώστε το άτομο να χρησιμοποίει την μνήμη και την αντίληψη για social story. Συνήθως γίνεται επανεξέταση μιας κοινωνικής ιστορίας και προστίθενται επιμέρους τμήματα . Μια πρόταση ελέγχου πρέπει να είναι γραμμένη ή εμπνευσμένη από το παιδί. Ένα παράδειγμα πρότασης οδηγιών είναι « Όταν ο συναγερμός πυρκαγιάς χτυπήσει, θα σκεφτώ τους δεινόσαυρους που ακολουθούν ο ένας τον άλλο για να αποδράσουν από το δάσος που καίγεται. » .

Όταν η ιστορία ολοκληρωθεί, μπορούν να συμπεριληφθούν εικόνες που να σημαίνουν κάτι για το παιδί και θα το βοηθούν να θυμάται την ιστορία. Η ιστορία μπορεί να χρησιμοποιείται την ώρα του ύπνου, να υπάρχει συγκεκριμένη ώρα που θα είναι για την ιστορία κλπ. . Μπορεί να διαβάζεται καθημερινά από το παιδί ή να διαβάζεται στο παιδί διαφορετικές στιγμές κατά την διάρκεια της εβδομάδας. Η Carol Gray αναφέρει φανταστικά αποτελέσματα με τις ιστορίες της.

ΔΕΝ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΥΠΑΡΧΟΥΝ ΠΟΛΛΕΣ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΟΔΗΓΙΩΝ ΚΑΙ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΕΛΕΓΧΟΥ

Δυο διαφορετικοί τύποι προτάσεων κάποιες φορές χρησιμοποιούνται : οι προτάσεις οδηγιών και ελέγχου. Αυτές οι προτάσεις δεν μπορούν να χρησιμοποιηθούν πάντα και ας υπάρχουν, η Carol Gray προτείνει να χρησιμοποιούνται με κατανομή 0-1 προτάσεις οδηγιών ή προτάσεις ελέγχου  για κάθε 2-5 περιγραφικές προτάσεις  και/ή προτάσεις προοπτικής .

Η Carol Gray ανέπτυξε την κατανομή των κοινωνικών ιστοριών τις οποίες όρισε ανάλογα με τις προτάσεις οδηγιών και τις προτάσεις ελέγχου στις περιγραφικές προτάσεις και προτάσεις προοπτικής. Προτείνει πως για κάθε μια πρόταση οδηγιών ή ελέγχου θα πρέπει να υπάρχουν από 2 έως 5 περιγραφικές προτάσεις ή προτάσεις προοπτικής. Οι προτάσεις οδηγιών ή ελέγχου εξαρτάται αν θα παραλειφθούν εξολοκλήρου  από τις ανάγκες του ατόμου.

ΠΩΣ ΝΑ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΟΎΝΤΑΙ ΟΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΙΣΤΟΡΙΕΣ

Εάν κάποιο άτομο με αυτισμό μπορεί να διαβάσει, ο γονιός μπορεί να συντάξει μια ιστορία όπου θα διαβάζετε δυο φορές. Το άτομο ανεξάρτητα από αυτό μπορεί να το διαβάζει μια φορά την ημέρα. Εάν κάποιο άτομο με αυτισμό δεν μπορεί να διαβάσει, οι γονείς μπορούν να του διαβάζουν μια ιστορία ή να την δείχνουν σε video ή να την παίζουν στο μαγνητόφωνο, αφήνοντας το άτομο να γυρνάει τις σελίδες κατά την διάρκεια του διαβάσματος. Τα ερεθίσματα σε αυτή την κατάσταση, όταν έρχεται η στιγμή το άτομο να γυρίσει την σελίδα,  μπορεί να είναι ήχοι ή προφορικά ερεθίσματα.

Τα άτομα ακούν ή ¨διαβάζουν¨ την ιστορία μια φορά κατά την διάρκεια της ημέρας. Όταν τα άτομα με αυτισμό αναπτύξουν τις ικανότητες να εξελίσσουν μια ιστορία, η ιστορία χάνει το ενδιαφέρον της. Αυτό μπορεί να γίνει αν ελαττωθούν οι φορές που η ιστορία διαβάζεται μες στην εβδομάδα και αν γίνεται αναθεώρηση της ιστορίας μια φορά τον μήνα, αν είναι απαραίτητο. Ένας άλλος τρόπος για να υπάρχει ενδιαφέρον είναι να ξαναγραφτεί η ιστορία, και αν σταδιακά μετακινηθούν οι προτάσεις οδηγιών από την ιστορία.

ΟΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΜΠΟΡΟΥΝ ΝΑ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΗΘΟΥΝ ΓΙΑ ΠΟΛΛΟΥΣ ΣΚΟΠΟΥΣ

Οι κοινωνικές ιστορίες  μπορούν να χρησιμοποιηθούν όχι μόνο για μάθηση αλλά και για αλληλεπίδραση μέσα σε κοινωνικές καταστάσεις. Μπορούν να χρησιμοποιηθούν για να μάθει το άτομο  νέες τακτικές, δραστηριότητες και πώς να ανταποκρίνεται κατάλληλα σε συναισθήματα όπως θυμός και ματαίωση κάποιας κατάστασης. Οι  μελέτες που γίνονται  για την αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας των κοινωνικών ιστοριών, φαίνεται να υπόσχονται μεθόδους για την βελτίωση των κοινωνικών συμπεριφορών των ατόμων με αυτισμό .

 

 
RocketTheme Joomla Templates